Kva vil eg ha av NDLA?

Det har dei siste dagane kome fleire innspel kring NDLA. Kritikk, ros, forsvar og motførestillingar.

For oss som sit i gruppa; "Velvillige mottakarar", så kjennes debatten svært motivbasert.

Hæ?? ..... kva er motivbasert? "Nytt" ord i denne samanhengen, - eg kom på det no og syns det passa så bra å kalle det det. Debatten kring NDLA er motivbasert. .... og for meg kjennes den som å bevege seg i eit minefelt .... ein må våge å seie kva ein syns, og så får ein synspunkta sine i retur, - alt etter kva motiv mottakaren har. For meg, som har hjarte for NDLA, men samstundes vågar å seie akkurat det eg meiner, så kan eg altså snu meg i kva som helst retning - og få så øyrene flagar, med ein hale av heiarop bak.

For å klargjere synspunkta mine om NDLA ein gong for alle; JA, NDLA-tanken er fantastisk! Vi får noko som andre land berre kan drøyme om (http://www.skolemagasinet.no/707-dette-har-vi-f%C3%A5tt-for-450-millioner), - og det må me ta godt vare på. MEN, NDLA har eit stort utviklingspotensiale og må bli endå flinkare til å lytte til brukarane (http://skolemagasinet.no/nyhetene/98-artikler-fra-skolemagasinet/702-ndla-–-hva-har-vi-fått-for-450-millioner-kroner)  (ikkje berre ved å forvente at dei som meiner noko vågar å klikke på "tilbakemeldingsknappen")

Kvifor seier eg dette no? (ja,ja, ... igjen, då), jau, fordi politikarar har byrja å ta den digitale utviklinga på alvor - dei forventar at skulen skal gå digitalt. I Fylkesordførar Terje Riis-Johansen sin årstale til fylkestinget lanserte han "den boklause skulen" (http://www.telemark.no/Aktuelt/Offensiv-aarstale-fra-fylkesordfoereren#.VOHqRXbKyUk) . Dette må me ta på alvor.

Ulempene med forlaga sine dyre e-bokløysingar har eg drøfta tidlegare, så her er det for meg bere ei løysing som gjeld; NDLA. - men eit godt NDLA. 

NDLA må takast på alvor. Det har vore alt for lett for oss pedagogar å avfeie NDLA, og late som at det er noko som ein ikkje treng å forhalde seg til. Med andre ord;  så lenge det er andre alternativ, så er det lettare å ty til dei, enn å bry seg med å utvikle NDLA ved å trykke på "tilbakemeldingsknappen". Derfor er det at NDLA heller ikkje får alle dei tilbakemeldingane dei treng for å bli betre. Tilbakemeldingane kjem til oss som prøver å snakke om, tale varmt for og marknadsføre det, og her kjenner eg at eg har ropt i skogen ein del, og for tida hostar opp ein del kongler.

Vel, - då prøver eg meg igjen; Kva vil eg ha av NDLA? (fint slagord forresten :-))

Fritt frå kommenarfeltet til forige innlegg på bloggen: "Eg har grubla mykje for å kunne komme med konstruktive forslag til NDLA om kva som kan gjerast innafor dei rammene som NDLA er bygd på. Så, "Eureka!", så enkelt kan det gjerast:

 

For kvart mål i læreplanen bør det lagast ei ressursside. Ved å velje målet i læreplanen, så kjem det ikkje, slik som no, opp ein haug med tilfeldige treff (to gonger av kvart også, grunna tekstar på både bokmål og nynorsk), men ei enkel ressursside, der lærestoffet er prioritert etter kor viktig/grunnleggjande det er. "Dette må du kunne for å nå målet", Nyttige mediefiler knytt til målet, gode oppgåver som fører til måloppnåing, ein infostraum der opplegg frå Deling og FYR dukkar opp umiddelbart etter at dei er publisert. Opplegg som er delt bør kontinuerleg vurderast og dragast inn i sjølve ressurssida.

 

Slik det er i dag, så er det fleire mål som ikkje får treff når ein vel dei. Det skaper ikkje tillit til at sidene på NDLA er gode nok til å erstatte papirboka. Det bør vere eit minimumskrav at alle mål har si ressursside, med innhald og struktur som sikrar at elevane kan nå måla.

 

Ei samling av lærestoff skal sikre måloppnåing for elevane, ikkje vere ein demonstrasjon av kva einskildforfattarar syns er best og vil vise fram."

NDLA må vise forståing for at me har læreplanar i kvart fag, og at det er desse som er retningsgjevande for kva elevane skal lære. Stoffet må ikkje strukturerast med tanke på eventuelle endringar av læreplanar, og lagast universellt.  NDLA bør samarbeide nærare med http://www.udir.no/Lareplaner/  og skape direkte kopling mellom læreplan og lærestoff. Sjå kva http://www.vilbli.no/ har fått til. Viss desse tre nettadressene kunne ha samarbeidd, så ville det bli skapt ein tryggleik hos brukaren på at dette er relevant stoff som lar eleven nå målet i læreplanen på ein trygg måte.

 

Slik det er no så lir NDLA av same sjukdom som Fronter og It's Learning; det er teknikken som styrer pedagogikken. Det er etablert sterke koplingar mellom ein leverandør av IT-tenester som i alt for stor grad får styre strukturen. Då let det seg ikkje  gjere, alt som me brukarane ynskjer , utan at det vil koste for mykje og krevje for mykje arbeid å leggje om. Resultatet er at sluttbrukarane ikkje er fornøgde, tilbydarar utanfor lar det poppe opp med alternativ (som http://www.delogbruk.no/) for å dekke behovet, og forlaga kan boltre seg i negativ kritikk og framheving av eigne, dyre digitale læreverk.

Mitt forslag er at NDLA må styrkast, ikkje berre med fagre ord, men med politiske vedtak, god økonomi og planmessig utvikling frå høgste hald. Dette må gjerast på ein slik måte at det ein finn på NDLA kan vere til glede for alle, og brukast på ein slik måte at ingen kjenner det som ei tvangstrøye og eit dårleg alternativ. Uansett kor ein snur seg så skal ein finne det ein treng for å nå måla i læreplanen i NDLA. Det bør vere like naturleg å bruke NDLA som læreplanen. (Det er ikkje akkurat mange som protesterar på den og vil ha fire andre alternativ å velje mellom.)

Men, akkurat no   ..... så er det ein veg å gå ....

Utfordringar med papirbøker, e-bøker og nettbasert lærestoff

Ein av pilotskulane våre har gjort ein del lite heldige erfaringar med e-bøker på iPad. Dette er synd, fordi tanken er god og prinsippet med lesebrett er supert.

Tekniske krasj, som at boka forsvinn frå iPad og at den må lastast inn på nytt kvar gong ein hoppar mellom apps skaper unødige hinder i læringsarbeidet. At eleven ikkje kan gjere boka til si eiga og fylle den med notat og eigen kunnskap er også eit hinder. Eboka er framleis ein gjest i eleven sitt læringsarbeid.

Slik eg ser det har forlaga bomma ved å forsøke å gjere mest mogleg butikk. Pris er viktig for skulane. Prinsippet for digitalbok er pris på papirboka delt på tre, og forlaga går ut frå at ein skifter bok kvart tredje år. For det første er det fleire døme på at prisen for tre års abonnement er høgare enn papirutgåva, og for det andre er det nok dei færraste skulane som skifter læreverk etter tre år. Det er ikkje særleg freistande for skulane å gå inn på ei dyrare løysing enn ein har hatt med papirbøker.

Ein lærar treng eit godt og strukturert lærestoff, som er lett å finne fram i og som er sterkt knytt mot måla i læreplanen. Ein elev treng å gjere stoffet til sitt eige. Det betyr å samle alt om eit mål eller emne på ein og same stad (og her er OneNote særs interessant), og kunne leggje til det som trengs for å understøtte arbeidet sitt med stoffet. Det vere seg mellom anna lekkjer, lydopptak, film, bilete, teikningar og notat. Ei låst lærebok dekkjer ikkje dette behovet.

Skal forlaga få eboka til å fungere så bør dei truleg tenkje heilt nytt. Dei kan sjølvsagt jobbe med stabiliteten til e-bøkene, og også samstundes vurdere både kostnad og det høvet eleven har til å gjere boka til si eiga. Men det kan også hende at NDLA-tanken er betre. Web-baserte tenester som elevane jobbar online på. Framtida er etter mi meining online. (Med det tilbodet enkelte nettbrett/elektroniske dingsar i dag har av lagringskapasitet, så er det håplaust å greie å lagre alt elevarbeid lokalt)

Viss NDLA greier å strukturere konseptet sitt til å ha fokus på læring, rettleiing, struktur og mål,  meir enn den store samlinga av lærestoff som det er i dag, så vil ikkje forlaga ha ein sjanse til å hengje med.  Dette vert eit interessant kappløp å følgje med på framover.

Det skal også bli interessant å følgje utviklinga til Google Apps for education framover. Her har dei starta tanken med å samle mest mogleg av læringa til elevane. Viss dette kan brukast som ein reiskap for læraren til å rettleiie elevane i læringsarbeidet, så har ein dekka eit behov som vi lenge har etterlyst frå Fronter.

Kikora-tanken er også vel verdt for alle som jobbar med lærestoff til elevar å ta med seg. Strukturen og oppbygginga i dette burde vere eit døme å ta etter for alle.

Ideen til Smartbok, fagstoffet til NDLA, tanken til Google Apps for education og strukturen til Kikora er ein nøkkel til suksess.

Eg har forresten studert forlaga sine tilbod på papirlærebøker etter den siste reforma av læreplanar i fellesfag. Bøkene dei tilbyr er større enn tidlegare, mange er både tjukkare, lengre og breiare. Dei nye norsk- og engelskbøkene til Ashehoug og Gyldendal veg i snitt 1,4 kg kvar. Viss dette skal vere normen for vekt på ei lærebok, så vil ei gjennomsnittleg skuleveske med bærbar PC fort komme opp i 12 kg. Må ordbøkene vere med i tillegg, så …

Kva gjer elevane med dette? Tek dei med seg skulebøkene heim? Viss elevane ikkje tek skulebøkene med seg heim; Når får dei tid til å lese i dei? Skal skulen vere ein stad der vi sit stille og les i bøker? På kva måte brukar vi lærebøker saman med elevane? Brukar elevane lærebøkene i det heile? Blir boka berre liggjande i eit skap?

Mange lærarar lagar samandrag av lærestoffet for elevane, og det er dette dei les på til prøvar. Eg har sjølv hatt elevar som har lært seg stoffet og nådd måla, men dei har aldri opna læreboka.

Dessutan; elevar les som aldri før – dei les kvarandre sine tekstar på skjerm. Dei les bilete og dei ser film. Ingen kan påstå at dei ikkje lærer.

Korleis få lærarane med?

Kva fungerer?

Det er eit krav i læreplanane at elevar skal ha tilgang til digitalt utstyr, og kunne nytte det i alle fag. I Telemark fylkeskommune har vi ein eigen IKT-standard for elevane, og me har vår eigen IKT-strategi. Det er vanskeleg for ein lærar å halde seg unna dette. Spørsmålet vert difor korleis vi skal greie å få alle med, - og få alle til å trivast med det.

Det er fleire grupperingar å ta omsyn til:

·         Vi har eldsjeler som står på, testar ut, lærer det som er nytt og vil prøve ut (– og som av og til ser at tilbodet om teknologi heng litt etter.)

·         Vi har dei som ope og ærleg seier at dei kan for lite og som vil lære meir, men ikkje finn rom for det i kvardagen, og som spør etter kurs og opplæring.

·         Vi har dei som syns at alt var betre før, at teknologien har teke overhand og skyggar for læring.

·         Vi har dei som meiner dei kan nok. Dei har lært Officepakka, Internett og grunnfunksjonane til ein PC, og brukar PC saman med elevar som eit søkje-, dokumentasjons –og presentasjonsverktøy.

·         Vi har dei som lar elevane nytte PC som dei vil, men der undervisninga ikkje er avhengig av reiskapen. PC er komen for å bli men det betyr ikkje noko frå eller til i arbeidet i klassen.

Det som er viktig er å ha respekt for at vi har alle desse ulike i ein og same skule. Me må samstundes leggje til rette for utvikling hos alle.

Vi veit av erfaring at enkeltkurs kan ha liten effekt. Den gode rettleiinga, kollegabasert samarbeid og oppmuntring kring dei små stega framover er det som verkar.

Vi må kartlegge, tilpasse og ha gode strategiar for utvikling. Samstundes må vi ha klare mål og klare krav - som vel og merke er fornuftige og gir meining og utvikling.

Skal ein snu utviklinga så må ein for det første gjere pedagogane kjende med kva som fins av teknologi og nye pedagogiske retningar, og vise at terskelen er lavare enn ein trur.

Intern opplæring, lokale superbrukarar, fokus på IKT i skulen sin skuleutviklings- og etterutdanningsplan og kontinuerleg oppfølging er suksessfaktorane.

I botn må ein ha ein rektor og ei leiing som er godt skulerte i pedagogisk bruk av IKT, som er offensive, framtidsretta, ser heilskapen og er støttande i utviklingsarbeidet.

 

Suksessfaktorane kan oppsummerast i følgjande modell:

 

1.     Rektor har ei hovudrolle og må vere den samlande faktoren. Viss ikkje rektor forstår og kan, så vil navet mangle i hjulet. Det viktigaste av alt framover vert å satse på kompetanseutvikling for rektorane.

 

2.     Ein må ha respekt for alle kunnskapsnivåa i organisasjonen, og ta omsyn til kompetansen til den einskilde

3.     .. difor må ein kartleggje kvar og ein, finne ut kor ein skal starte og korleis ein skal satse.

4.     Det må lagast tydelege milepelsplanar

5.     … og planane må følgjast. Vik ein frå planen og utset, så mistar ein truverdet. Skal ein lukkast må må ein halde ut og vere fokusert på målet.

6.     Ein er også avhengig av å ha ei lokal støtte ute i dei ulike einingane, kall det gjerne superbrukar(-ar). Superbrukaren er alltid der, og ein veit at ein kan få hjelp. Å spørje nokon med ein gong ein står fast og så få hjelp, er den beste form for læring. Skal ein superbrukar lokalt lykkast må det vere eit godt støtteapparat rundt, som forar med impulsar og fungerer som problemløysarar.

 

Når skjer det læring?

Det er nye måtar å lære på og nye undervisningsformer, som for ein del er meir effektive, men som for andre kan føre til for lite oppfølging og at dei dett av lasset.

 

Korleis skal elevane nå måla i læreplanen ved hjelp av den teknologien vi omgjev oss med akkurat no?

Omvendt undervisning, nettbasert undervisning har kome for fullt, og  digital dokumentasjon i dag omfattar også bilete, film, lyd og anna multimediebasert innhald. Digitale læringsplattformer, digitale læreverk og nye kommunikasjonsformer er også ein del av kvardagen.

 

 

Omvendt undervisning – nettbasert undervisning – er det framtida?

Det kom særs positive tilbakemeldingar på samlinga for alle lærarar i TFK i Ibsenhuset 21. mars-14. Thomas Nordahl trollbatt heile forsamlinga.

Så stiller eg spørsmålet til delar av kollegiet mitt; «Kvifor skal me reise til Skien for å høyre på Thomas Nordahl, når me like godt kan streame foredraget rett til nettbrettet vårt heime i sofakroken? Kvifor skal me sitje og vente på eit kurs, når me kan oppdatere oss og lære når som helst og kor som helst? Når eg kan få dei mest glimrande førelesarane rett inn i stova, - kvifor skal eg reise på kurs eller vere i klasserommet og høyre på ein halvgod ein?»

Som det IKT-mennesket eg er (nerd?), så er dette heilt normale spørsmål å stille. Og dermed forundrar dei nesten unisone svara meg. «Det er ikkje det same!». Ein kollega sa: «Eg førebudde meg ved å gå inn på UDIR sine sider og sjå på videoar med Thomas Nordahl. Eg blei skuffa og var ikkje så motivert. Så kom eg til Ibsenhuset og høyrde Nordahl live, - og blei kjempebegeistra»

Det kollegiale samhaldet, det å vere saman om noko, å kunne drøfte i pausar, - å føle at ein har noko felles – dei same referansane. Dette betyr noko i læringsprosessen for dei kollegaene eg har rundt meg. Så kan ein sjølvsagt stille seg spørsmålet om dei er ein utdøyande rase. Vil ungdomane sin kjennskap og kunnskap om teknologien, og store forbruk av sosiale media, gjere at dei lærer på andre måtar? – og ikkje har det same behovet?

Både omvendt- og nettbasert undervisning krev at ein har motiverte elevar som greier å halde ut. Slik dei fleste kjenner den norske elevstanden, så veit ein at det er mange som ikkje høyrer heime i denne kategorien.

Utdrag fra presentasjon; Nordahl - Hattie 2009

Det er viktig å få fram at sjølv om det kjem nye metodar, så vil det berre føre til at læraren får fleire strengar å spele på, og at det i dette tilfellet er undervisninga som kan komme til å dreie meir frå formidling til rettleiing. Vel ein å sjå positivt på det, vil dette i praksis bety at læraren vil få meir tid til den einskilde elev, og at kommunikasjonen vil auke. Høvet for formativ vurdering vil auke, og dette gir betre læring, i følgje Thomas Nordahl si studie av J.Hattie sin rapport kring «Visible learning» frå 2009.

Det ville vere ei katastrofe for norsk skule viss ein trur at omvendt- og nettbasert undervisning vil vere ein måte å spare pengar på.

Vi må ikkje undervurdere det sosiale samspelet!

iPad for læraren – kvifor?

Ein iPad kan nyttast på to måtar for ein lærar; i læring og for læring:

1.     Læraren kan nytte brett saman med elevar i undervisninga i staden for ein PC, og kan dermed nytte seg av lett tilgjengelege apps for å styrke læring, variere metodar og betre dokumentasjon av læring. iPad vert eit læringsverktøy.

2.     iPad kan også fungere som ein reiskap både i planlegging-, gjennomføring- og evalueringsarbeid. Læraren vil ha dobbel nytte av brettet. Uansett om elevane nyttar iPad eller ikkje. Det fins mange gode apps som utvidar arbeidsflata og opnar nye dører i arbeidet til ein lærar.

3.     Som ein bonus vil kunnskap om alternative digitale einingar gje læraren ei forståing av den teknologiske kvardagen, og dei digitale einingane som elevane allereie sit med. Lærar vil dermed kunne nytte seg av dette i pedagogiske metodar. Ein treng ikkje dele ut nettbrett og iPods til elevar, viss dei allereie har det, og kan bruke det til for eksempel smartbøker, film, podkast og liknande.

IT-avdleinga si rolle i det pedagogiske arbeidet med IKT

iPadprosjekta har i min prosjektperiode i all hovudsak kome i stand etter initiativ frå IT-avdelinga, ofte etter innspel frå innovative personar/leiarar ute i einskildskular. Kanskje ikkje ei systematisk tilnærming, men samstundes ein rask måte å komme i gang på. Utfordringa har difor vore å setje prosjekta i system, og å «lære mens ein går».

Resultata ein ynskjer er rimelege løysingar som er driftssikre, enkle å bruke og som samstundes gir auka pedagogisk gevinst. Det syner seg vanskeleg å nå alle fire resultata. Spørsmålet vi alle saman vegrar oss for å svare på vert difor kven av resultata skal vi prioritere? – eller endå vanskelegare; kven skal vi prioritere bort? Pedagogikk og læring må ikkje ofrast fordi ein skal spare pengar. Det kostar å fylle ein digital reiskap med innhald, og dette kan avgrense høvet ein har til å nytte seg av god, pedagogisk programvare. Gode pedagogiske løysingar vil ofte bli kostnadskrevjande og systemutfordrande. Her ligg spenningspunktet mellom IT-avdelinga, pedagogane, administrasjon og politikarar.

Vi kan truleg aldri få nok av den grundige drøftinga kring kva eleven skal bruke den personlege, elektroniske dingsen dei skal få til odel og eige til. Her er eit hav av spørsmål vi ikkje har klare løysingar på; Kva har eleven tilgang til av utstyr i kvardagen sin, og kva manglar dei for å lære best? Kva skal eleven lære av å bruke ein personleg, elektronisk dings? kva utstyr brukar eleven mest når? – og må dette utstyret vere med heim? Kva kan ein forvente at elevane har av utstyr heime? Kva kan «bring your own dewice» –BYOD løyse, - eller skape av nye utfordringar? Kan ein med BYOD løyse seg frå standardisering av utstyr, i og med at eleven alltid har program og eigenprodusert materiale tilgjengeleg online? Problem med juks og ukontrollert nettbruk i prøvesituasjonar kjem fram som ei stadig aukande problemstilling. Korleis løyser ein dette? 

IT-avdelinga har sine drøftingar kring dette, IKT-pedagogane har sine, pilotskulane har sine drøftingar, og det vert også drøfta på den einskilde skule. Debatten går truleg også høgt i heimane; kva er privat og kva er læring? Kva skal skulen bidra med og kva forventar vi at heimen bidreg med, - både med opplæring, haldningar og tid?

Har vi møteplassar og system som er gode for å ta dei felles drøftingane ofte og grundig nok? Er det tid nok til å ta dei gode debattane, og prioriterer ein dei rette spørsmåla? Kjem dei dei rette problemstillingane på bordet for debatt? Er det rom nok til å hente alle dei gode erfaringane vi gjer oss ute i kvardagen med elevar og lærarar, er det rom nok til å drøfte resultat og konkludere på rett grunnlag?

TFK har teke store steg framover med omsyn til dette. Det er utvikla ein eigen IKT-standard for elevane i vidaregåande skule. Det er også utarbeidd ein eigen IKT-strategiplan. Fleire lærarar har fullført vidareutdanning med IKT-fokus. IKT-foruma er tenkt å skulle fungere som møteplass, både dei lokale på den einskilde skule, og det sentrale IKT-forumet i TFK.

Det er viktig å heile tida stille spørsmålet om dette er godt fungerande og fører til dei resultat ein ynskjer.

 

Å ha ei godt fungerande IT-avdeling, som spelar på lag med pedagogane, og som har som målsetting å finne løysingar som tener elevane si læring best, er den ideelle situasjonen. TFK har ei slik IT-avdeling. Det er ikkje enkelt å balansere i spenningspunktet mellom kostnadskrav, effektivitet, driftssikre system og pedagogiske behov. I ein stor organisasjon er det mykje som skal fungere, og det er ikkje alltid lett å finne system som lar seg administrere på ein tilfredsstillande måte og som servar dei store massane. IT-avdelinga er heile tida ute etter å nytte seg av og utvikle dei store avtalene (i vårt tilfelle løysingane frå Microsoft), men samstundes teste ut nye system. Dei er flinke til å initiere prosjekt, men samstundes set dei også bremsene på i høve til system som dei i utgangspunktet ser på som for arbeidskrevjande og lite kompatible med eksisterande system. Tryggleik er viktig. Å ikkje få teste ut alt, kan til tider vere frustrerande. Særskilt når ein ser at det kan vere løysingar som fungerer godt pedagogisk. Men samstundes må me erkjenne at IT-system også har sine avgrensingar, og det er ikkje alt det er verdt å bruke mykje tekniske ressursar på å få til å fungere.

 

God kommunikasjon er viktig når vi ynskjer å teste ut og ta val. Difor er rommet for dei gode drøftingane essensielt for å finne dei beste løysingane.

Vi er ei gang med kompetanseheving av heile personalet

Vest-Telemark vidaregåande skule startar i dag med kompetanseheving av heile det pedagogiske personalet.  Nyweb gir oss 15 stp i tema IKT og læring.

Leif Harboe held opningsforedraget, og etter det skal vi jobbe med emne tilpassar programområda og fagområda våre.

Uttesting av Slideshare og tankar om Web 2.0

Eg har lagt min første presentasjon på Slideshare:

 

Dette som del av eit oppdrag med å teste ut denne formen for web 2.0-funksjonalitet. Eg slår tre fluger i ein smekk, og har lært meg å lage Kahoots, og samtidig opplæring for andre og deling på Slideshare. Voila! - eit Kinderegg!.

Første inntrykket mitt av Slideshare er veldig kommersiellt. Her poppar det opp reklame, og det verkar rimeleg kaotisk. Som dei fleste andre tilbydarar innafor pedagogisk deling, så er dette også på engelsk, og tilpassa engelsk/amerikansk marknad og dermed også denne form for læringsstil.

Kvifor skal eg leggje den nynorske PowerPointen min på ein slik stad? Vel viss nokon kan forklare det til meg, så er det fint, for det har ikkje eg heilt forstått enno ;-) Eg har ei rekkje andre kanalar, - reklamefrie, der eg kan dele denne. Ikkje minst kan eg legge den på NDLA, og dele den med mine nynorskvenner der. Då kan det til og med hende at den beheld dei fine formateringane som ikkje kom med i overføringa til Slideshare.

Fordelen med å legge presentasjonar ein lagar på ein "internasjonal" stad er sjølvsagt at fleire kan få ta del i dei og "like", men mange vil nok bli skuffa og irriterte når dei søkjer på eit internasjonalt ord som "Kahoot", og så dukkar det opp eit språk som for dei er "kaudervelsk".

Vel, Den anbefalte fordelen med å bruke slideshare er det du ser på denne sida: Eg kan "embedde" presentasjonen inn i bloggen min, og så kommentere den mens du ser førstesida og kan klikke deg gjennom den. Det er jo fancy.

Har det nokon pedagogisk gevinst? Viss eg vil dele mine synspunkt rundt ein presentasjon, så vil eg heller hente den inn i Explain Everything, og så lage ein video av den. Det er meir dynamisk, og eg kan snakke kring kvart lysbilete. Det gir meg meir kontroll, og kan guide den som skal bruke den steg for steg.

Kjem eg til å bruke Slideshare seinare? - neppe! Embed-funksjonen er fin, men behovet mitt for "likes" er heller lavt, og eg trur eg når eit breiare publikum med å dele den på NDLA. Sorry Slideshare!

Web 2.0 og læringsplattform.

Slideshare er ein av mange tilbod innafor Web 2.0. Bloggar, wikiar, sosiale media, fildeleingskanalar og speialtenester innafor dette poppar opp som paddehattar. Vi kommuniserar og delar alt mellom himmel og jord, som aldri før, - og læring og skuleverket melder seg på for fullt.

Vi brukar Fronter for å publisere, kommunisere og vurdere elevane våre. Dette er ein lukka kanal, der vi har full kontroll. Marknaden for slike tenester er i midlertid i eksplosiv utvikling, og det er ikkje til å stikke under ein stol at funksjonaliteten til mykje av dette er både lekrare og meir tilgjengeleg. Det er viktig at vi testar ut det som fins (eller at noko gjer det for oss), slik at vi kan vurdere fordeler og ulemper.

Fordelen med å halde seg til Fronter har eg nemnt; det er eit lukka system, som skal vere trygt, - og i tillegg er det fritt for reklame.  I høve Datatilsynet sine krav, så har det også vore stillt spørsmål ved tryggleiken av data innafor Frontersystemet , men den debatten tek eg ikkje her.

Likevel er det personvern som for meg er heilt sentralt i all bruk av Web 2.0. Kor trygge er vi på at vi ivaretek omsynet til dette . Her vil eg faktisk trekkje det så langt at eg ikkje berre tenkjer på eleven sitt personvern, men læraren sitt også. Bruk av Facebook, legge presentasjonar på Slideshare, laste opp opplæringsvideoar til YouTube; viss du ikkje har tunga beint i munnen så blir heile arbeidet ditt bretta ut for heile verda med eit tastetrykk. Er det denne framtida me ynskjer? Kva gjer det med læraren sin integritet? Ver med på baletten eller meld deg ut???

Det er heilt klart at me kan få god læring av å nytte wikiar, sosiale media, quiz-verktøy, samspeling (t.. Minecraft++), men må vi heile tida eksponere kva vi gjer for heile verda? Det er ressurssvake elevar som ikkje vågar å seie eit ord i klassen ein gong, som berre les og aldri skriv på Facebook, som enno ikkje har lese ei heil side aleine i ei bok. Har dei nytte av web 2.0? Eller rettare sagt, det har dei, men kanskje andre delar enn det dei fleste i klassen har.

Det kan godt hende at endra læringssyn og nye pedagogiske metodar seier at elevar lærer best med all denne web 2.0-teknologien, men viss dette også inbefattar at alle lærarar skal eksponere seg meir eller mindre frivilleg på nett, for heile verda, så er eg litt redd for at me kjem til å miste både gode lærarar og verdifull kompetanse. Eg er også redd for at elevflokken kan bli endå meir splitta; dei som vågar og dei som ikkje vågar.

Ingen lærar kan i dag velje seg vekk frå teknologien. Web 2.0 er noko alle må forhalde seg til.

Greier vi å ivareta personvernet, greier vi oss utan tonnevis med "likes" , då trur eg at vi kan få noko positivt og konstruktivt ut av web 2.0. Det er viktig å ta dei store debattane i dei mest egna fora. Samarbeid mellom teknisk avdeling og pedagogane er heilt essensiellt for å finne dei beste "plattformene" og løysingane. Her må alle spele på lag. Det viktigaste er å kjenne godt til dei ulike verktøya, - først då kan me ta dei rette vala.
 

Dette gjekk du glipp av på TeachMeet på NKUL

Av alle ting vart eg utfordra til å melde meg på TeachMeet på NKUL i vår. To minutt fann eg ut var nok til å få formidla bodskapen min. Men .... dette er eit lotteri, og dei spennande sakene eg skulle formidle kom ikkje med. Fleire har spurt etter kva eg skulle snakke om, men boksen har vore tett ;-)

Så har eg blitt utfordra til å lage ein video med tema IKT i læring.

Så kva gjer ein? Jo; slår to fluger i ein smekk og prøver å lage ein video med det same innhaldet. Omsider er den så godt som klar.

Målet er at IKT-teknologien skal florere og gjere utdanning betre, men ...

Her er eit lite utdrag av rapporten min som IKT-pedagog denne våren. Nokre tankar kring kompetanseutviklinga til pedagogisk personale;

"Av og til kan det vere like greitt å berre kaste seg ut i noko nytt. Vegen vert til mens ein går". Vi har kanskje vore litt for glade i dette prinsippet fram til no. Verkar det? Er det det som skal til for at pedagogisk personale skal ta i bruk ny teknologi?

Det er ein utopi å tru at alle lærarar kastar seg på den nye trenden, er endringsvillige og ser etter stadig nye måtar å gjere ting på. At lærarar automatisk ser kva som er i tida og kva vi bør satse på.

For oss som jobbar med IT er det lett å hente informasjon og kunnskap. Me er på samlingar og konferansar, me snakkar saman og er genuint opptatt av teknologien. System og finessar som dukkar opp er så enkle å ta i bruk, at det er lett å gløyme at dette er basert på at vi allereie sit inne med ei grunnforståing som mange truleg ikkje har. IKT-kompetente har varierande grad av forståing for kompetansenivået til det pedagogiske personalet, og difor nyttar ein ofte omgrep som er uforståelege, - og opplæring og "inspirasjon"når ikkje fram.

Her er altså scenarioet:

Elevane skal dannast til ei verd av teknologi og bruk av teknologi.
·         Vi har lærarar som forstår dette – og gjer noko med det.
·         Vi har lærarar som ikkje forstår dette – som trur at vi kan skru av Internett og halde på som før.
·         Vi har lærarar som forstår dette – men ikkje meistrar å tileigne seg kunnskap eller ikkje «orkar» det.

Historikk

Digital kompetanse har blitt sett fokus på i mange år, - men kva har eigentleg vore utviklinga hos den einskilde lærar? Krava har vore der men kva har den einskilde gjort med det og korleis har arbeidsgjevar satsa fram til no?  Elevar skal ha digital kompetanse, pedagogane har plikt på seg til å halde seg oppdatert, - men når og korleis har dette skjedd?

Vi starta med datalabbar. Eitt eller eit par rom med fast oppkopla maskiner, som, viss vi var heldige, starta og var klare etter 5-10 minutt. Vi måtte bestille rommet i god tid og dermed ha planen klar. Eit system som passar godt for dei gode strategane, - litt vanskelegare tilgjengeleg for dei impulsive. Viss vi spør, så vil vi nok finne ganske mange kollegaer som aldri bestillte ein datalab. Kva har det gjort med den grunnleggjande kompetansen til desse?

Så kom dei bærbare datamaskinene. For mange som eit rekrutteringstiltak, - etter kvart som eit «pålegg».

Ein lærar som i utgangspunktet ikkje har noko godt forhold til IT har hatt gode høve til å halde seg unna. Etter kvart har det blitt nødvendig å halde seg unna, fordi grunnkompetansen manglar. Det er fleire som kompenserer og gir inntrykk av at dei kan meir enn dei gjer. Det handlar om å halde fasaden. Når alle veit at å kunne Officepakka, lagring og Internett er heilt påkrevd, så er det særs vanskeleg å innrømme at dette meistrar eg ikkje. Å finne argument for å stengje Internett, klage over uoppmerksomme elevar som brukar teknologien til alt anna enn læring, å trivast best med dei gamle metodane, kan vere eit utslag av at ein ikkje har meistra å hengje med.

I ein hektisk kvardag, har det vore vanskeleg å finne rom for oppdatering, motivering og oppfølging av den einskilde lærar. Det har vore for lett å koble av og for høg terskel å kople på igjen.

Situasjonen i dag

• Vi har eldsjeler som står på, testar ut, lærer det som er nytt og vil prøve ut – og som av og til ser at tilbodet om teknologi heng litt etter.
• Vi har dei som ope og ærleg seier at dei kan for lite og som vil lære meir, men ikkje finn rom for det i kvardagen, og som spør etter kurs og opplæring.
• Vi har dei som syns at alt var betre før, at teknologien har teke overhand og skyggar for læring.
• Vi har dei som meiner dei kan nok. Dei har lært Officepakka, Internett og grunnfunksjonane til ein PC, og anvender PC saman med elevar som eit søkje-, dokumentasjons –og presentasjonsverktøy.
• Vi har dei som lar elevane nytte PC som dei vil, men der undervisninga ikkje er avhengig av reiskapen. PC er komen for å bli men det betyr ikkje noko frå eller til i arbeidet i klassen.

Det som er viktig er å ha respekt for at vi har alle desse ulike i ein og same skule. Vi må kartlegge, tilpasse og ha gode strategiar for utvikling. Samstundes må vi ha ei leiing med klare mål og klare krav - som vel og merke er fornuftige og gir meining og utvikling. Korleis?

Mange leiingar ikkje har god nok forståing av korleis utviklinga går og kva som krevjast, samstundes som økonomien minkar, krava til dokumentasjon aukar og effektivitetsspøkelset truar. Då blir ikkje tilhøva gode for fagleg utvikling.

NDLA og prosjekt til fordjuping

Eg har havna inn i FYR-systemet, og vrir i desse dagar  hjernen for å få ned på papiret korleis eg yrkesrettar norskfaget. FYR legg opp til deling av gode, yrkesretta opplegg i fellesfag på FYR-sidene på NDLA.

Litt av poenget er å synleggjere fagtilknyting, - og måten ein gjer det på (i tillegg til gode titlar og beskrivingar) er å knyte saman mål i fellesfag med mål i yrkesfag.

Etter å ha klimpra ned tankane mine, og lasta opp halvårsplanen me brukar i norsk på vg1 Helse- og oppvekstfag, oppdaga eg til mi store forundring at det ikkje gjekk å knyte dette til læreplan i Prosjekt til fordjuping. Æh ... eg som syns eg hadde vore så flink til å vise korleis me yrkesrettar norskfaget hos oss ...

Som den ivrige tilbakemeldaren eg er, så kommenterte eg dette til NDLA i går. NDLA er raske til å ta kontakt og svare når innspel kjem. Det er superflott! 

Innspela og tankane NDLA har kring problemstillinga går på å  kunne knyte til vg3-mål. Det vil bli eit kjempearbeid for NDLA å legge inn alle desse måla. Og gevinsten er eg noko usikker på. Ein eller annan gong på sikt, så må dette også vere eit mål, men eg trur det vert å stille for store forveningar til kva NDLA skal greie å utrette for dei ressursane dei har til rådvelde.

Ynskjet mitt er at det på eitt eller anna vis skal kunne gå an å vise at eit undervisningsopplegg i fellesfag er knytt mot faget Prosjekt til fordjuping. Dette fordi hovudtanken med å yrkesrette eit fellesfag er å gjere det meir praksisnært, for å få elevane meir interessert og til å forstå kva dei skal nytte dette fellesfaget til. 

Ikkje noko fag på yrkesfag er vel meir praksisnært enn Prosjekt til fordjuping, så for ein fellesfaglærar å samarbeide med dette faget vil kunne gje stor gevinst. Ikkje minst vil norsk og PTF kunne dra store vekslar på kvarandre (noko eg også har prøvd å synleggjere med halvårsplanen eg har lagt ut). Så NDLA; å lage ei eller anna forenkla utgåve av læreplanen i faget Prosjekt til fordjuping (ikkje alle vg3-planane) vil kunne synleggjere at opplegga heng saman og samarbeider. Om så det er berre tittelen på faget, så vil det halde.

Eg kjenner i alle fall at mykje yrkesretting kanskje ikkje vert dokumentert fordi vi ikkje får synleggjort koplinga til PTF. Det eg måtte ha på lager er ikkje så moro å dele viss eg ikkje får til å vise at det også er yrkesretting .... 

Apps som krasjar

I min iver etter å teste kva iPaden greier, så greier eg sjølvsagt å fryse/krasje apps. Det skulle jo berre mangle. Krasjing tyder på heftig bruk :-)

i Nytt iOS er det ein del snacks, men det meste er ved det gamle ... Men det der med å stoppe apps var ikkje heilt enkelt å finne ny løysing på. Tidlegare har ein kunne dobbeltklikke på hjem-knappen,, så fekkk vi opp rekkja med opne apps, - kunne halde på appen vi vil stoppe, og så klikke den bort med raudt kryss i hjørnet. Det går ikkje lengre ...

Men etter å ha tråla hjelpsidene til apple (http://www.apple.com/support/ipad/), så er det ei smooothe løysing på plass. Dobbelttrykk på hjemknappen som tidlegare, finn appen og så tek du tak i sida/appen du vil stoppe og berre drar den oppover skjermen. Boff! ... så er den stoppa. Elegant!

Om eg er så veldig glad for at det berre er tre og tre apps som kjem fram i gongen, - vel ... det blir vel ein vane ....

 

Leikar meg med Explain Everything

Så var det å ta steget vidare og lage undervisningsvideoar.

Som den alternative digitale pedagogene eg er så må eg prøve meg fram med iPad, og gjere det på den måten. Valet er for tida ganske enkelt; eg må bruke Explain Everything og perfeksjonere meg på den. Problemet mitt er sjølvsagt at eg helst vil gjere alt på ein gong. Helst slik at det ser profft ut!

Eg må også i same slengen bli litt meir brukar av bloggen min, og vil, mens eg driv og eksprimenterar, blogge litt mens arbeidet pågår. Håpet er fleire små blogginlegg med oppdatering kring korleis arbeidet går.

Så langt har eg kome:

Tanken min er å ta utgangspunkt i ein Keynote og presentere denne på ein informativ og interessant måte. Eg har tatt utgangspunkt i rapportskriving.
Keynoten er laga, - ganske fin syns eg. Det er berre det festleg rundt, og det å snakke inn som står att, - meeeen .....

Så kom det nokre skjær i sjøen, som eg har lyst til å dele med dykk.

Eg er litt redd for å snakke inn kommentarane mine .... kva skal eg seie, når? Er stemma mi bra nok? .... dørstokkmila på iPad ... prestasjonsangsten blomstrar.

Vel, løysing på det er jo det eg helst triv til, -jobbe litt meir med presentasjonen, perfeksjonere litt og finne meir avanserte løysingar. Der er eg i dag. Så får eg mote meg litt meir på den snakkinga ...

Keynoten har eg laga veld hjelp av appen Keynote (sjølvsagt), men også "50 templates", som har lekre layouts for Keynote, og som lett lar seg redigere i Keynote.

Så eksportere til Explain Everything ....
......... .......... ......... BOFF! Bortevekk ... Lang og fin keynote .... åpne som Keynote ... nope, der krasjar det. Åpne som PowerPoint? .... jepp! det funka! Eg testar ut åpne som PDF .... Jepp! Det funka det også. (Rart at Apple sitt eige system, Keynote er den som krasjar ....??)

Vel, då har eg altså importert Keynoten til Explain Everything (heretter kalla EE, for å gjere det lettvint). Men han er jo rimeleg dau. Det betyr altså ikkje noko kva format den er i, det blir berre passive bilete likevel. Alle dei fine "lappane" eg laga, bileta eg sette inn m.m. sit klistra fast, og dei kan ikkje rørast på. Hmm ... ? Det held ikkje for meg. Kva gjer eg då?

Jo, eg forsøker å kopiere bilete, og anna snacks, rett frå Keynoten. Forsøker å hoppe mellom Keynote og EE (Copy - paste). Nope! Fungerer ikkje. EE vil berre ha opplasta filer. Ja,ja, då får du få opplasta filer då .... Æh... men korleis (har du nokon sinne forsøkt å lagre ei fil på ein iPad ... rett frå Keynote? ...)

Bite i det sure eplet; hente keynoten inn på Macken, - som om det hjelper .... får jo ikkje lagra bilete direkte frå Keynote der heller .....
Gode gamle PowerPoint måtte til. Sende Keynoten til Dropbox (sjølvsagt som PowerPoint), opna den der, og kunne lagre bilete og anna snacks (i Dropbox). Så er det berre å importere bileta inn i EE.

No kan eg boltre og leike meg med mange fine illustrasjonar, animere dei og teikne og fortelje ....

Framhald seinare i veka ......

PS! Det er kanskje ikkje nødvendig å lage ferdig nokon Keynote i utgangspunktet ..... berre opprette og lagre stoff på PPT som du lagrar vidare direkte til Dropbox ..... (Men så var det det med berre å lage dette på ein iPad ..... Forslag?)

Situasjonsrapport frå IKT-pedagogen publisert

Sist veke blei rapporten min frå arbeidet som IKT-pedagog publisert. På Google Disk. I tida framover vil eg etter kvart som eg får innspel, legge ut delar av den, opne for drøfting. Eg har det privilegiet at eg får teste ut, snakke med folk som prøver, hente erfaringar og drøfte bruk i meir eller mindre offisielle og uoffisiselle samanhengar (var det tydeleg formulert???), og difor presenterar eg ikkje statistisk materiale, men kvardagserfaringar og øyeblikksbilete frå kvardagen med bruk av digitale einingar.

Vi prøver og vi tek val. Skal ein vente på at den ultimate løysinga dukkar opp, så ventar ein forgjeves. Her må vi hoppe på det toget som skal dit vi vil. Det skaper sjølvsagt rom for debatt, og den tar vi. Ikkje noko er betre enn innspel som til saman vil skape ein betre kvardag for elevane våre.

Lykke til med lesing av rapporten, - og for all del; kom med innspel!

Bruk sosiale media til noko nyttig

Det gjekk eit lys opp for meg i det eg byrja å bruke sidefunksjonen til Facebook. Ved å "like" frå den sida ein lagar, kan ein få informasjonsstraum frå andre offisielle sider, og ein unngår alle privatpersonar sine utgreiingar om middagsmat, trimturar og babybæsj. Fantastisk!

Ein kan altså få siste nytt frå Kristin Halvorsen, Utdanningsdirektoratet, NyGiv, NDLA, fylkesmannen, Telemark fylkeskommune og utruleg mange andre offisielle sider som er der ute. Kravet er at ein jobbar frå ei offisiell side som ein administrerar enten aleine eller saman med kollegaer. I mitt tilfelle er det www.facebook.com/VTVGS.

Det kan altså vere lurt å vurdere om ein i tillegg til å vere privatperson (som ein diverre må vere) også bør vere offisiell person/funksjon på Facebook. Her kan ein velje om ein vil vere aleine eller dele på ei side saman med andre. Fordelen med å vere aleine er at ein styrer alt sjølv, men aktiviteten og samhandlinga vert større viss ein er fleire, - og i tillegg når ein gjerne ut til eit større publikum.

I kraft av den funksjonen ein har, er det truleg lurt å styre bort frå den private sfæra i Facebook. Er ein venn med kollegaer, samarbeidspartnerar, næringsliv m.m. så er dette stort sett i jobbsamanheng. Kommentarar og innspel som kjem er gjerne jobbrelatert. Vi kjem ikkje bort frå at vi lever i ein kvardag der det er viktig å marknadsføre den jobben ein gjer, og sosiale media er ein viktig arena. Facebook er klart leiande i denne marknaden, - med andre litt haltande etter. Mitt råd til alle med ein funksjon som krev kommunikasjon og marknadsføring er å opprette side på Facebook.
 ..... og no banna eg vel litt i kirka for alle dei som er tilhengarar av Google sine løysingar, men Google ser eg meir som ein arena for lukka forum.  - meeeeen eg tek gjerne debatten. Ingen ting er betre enn at me saman marknadsfører dei beste løysingane for å bruke sosiale media til noko fornuftig

"Bump" har fildeling tilbake!

Endeleg har appen Bump fått igjen funksjonen med å dele vanlege filer.

Lurer du på korleis du lett kan dele filmen du har laga, ein Keynote, PDF eller dokument med sidemannen, - legge det over på iPhonen din, - gje til læraren? Bruk Bump! "klask" einingane forsiktig saman, - og vips er fila overført. Enklare kan det nesten ikkje gjerast. Ingen kablar, inga skyteneste for mellomlagring eller deling - berre "Bump".

Har du ikkje appen? Den er gratis og du finn den i Appstore. Hugs å søkje på iPhone-appar, for den er av ein eller annan grunn ikkje formattilpassa til iPad - men den fungerar like bra for det.

Er iPad det rette? Kva skal vi velje?

Er skulen klar for det teknologiske samfunnet vi lever i?  

Den teknologiske utviklinga gir oss mange utfordringar. Elevane sin (og vår) digitale kvardag, og nye krav i arbeidslivet fordrar at vi tenkjer nytt, - for me kan ikkje velje oss ut av det. Me MÅ følgje med. Difor er det viktig at me gjer forsøk og gjer oss erfaringar. Problemet vårt er at det er fleire tilbydarar som ynskjer å hegne om sine løysingar, og difor er lite villige til å opne opp og gje tilbod på tvers.

 

Det vi veit er at vi går meir og meir inn i ein kvardag som er app-basert. Apple var først ute, og dei andre kjem (etter mi meining) svært seint etter. Microsoft har i årevis fora oss med sine produkt (sjølv om vi har trudd at vi på «ulovleg vis» har «lånt» programvare), og dermed er det desse løysingane vi har blitt tilvant bruk av. Apple tenkjer i andre retningar og løyser ting på andre måtar, og det fører til at rekkefølgja og logikken i arbeidsoperasjonane ved hjelp av Appleprodukt vert annleis – det kan bli litt for arbeidskrevjande ikkje berre å snu på løysingane, men også pedagogikken.

Erfaringane med iPadinnføring 

Det er nokre få, men store hindringar i daglegarbeidet med ein iPad. Den har masse flotte appar, som kan gjere delar av undervisninga vår til ein leik. Men, det vi truleg har mest behov for; kommunikasjon med produkta til elevane våre og dokumentasjon, vert for tungvindt. Difor er det mange som ser med stor lengt etter Microsoft sine nettbrettløysingar. Eg også, - sjølv om det etter kvart går opp for meg at desse løysingane også er app-baserte. Noko som kanskje (eg veit ikkje) kan gje nokon av dei same problemstillingane som med iPaden.

 

Eg har brukt mykje tid og energi på å tenkje ut, prøve ut og også formidle vidare til kollegaer at vi bør tenkje nøye gjennom pedagogikken vår. Kan hende me her og no må bite i det sure eplet og innsjå at å vente på løysingar som passar den pedagogikken vi har, er misbruk av energien vår. Vi bør vere litt meir positivt søkande og på hugget,  og ha elevane si læring av faget i fokus. Korleis skal elevane nå måla i læreplanen ved hjelp av den teknologien vi i dag har tilgjengeleg?

 
Oppmuntring i pionerarbeidet 

Vi må bruke det vi har her og no, og samstundes forsøke å komme i dialog med utviklarane. På den måten så håpar eg at vi sakte men sikkert får løysingar som både er framtidsretta og gode pedagogiske. Som eg har drøfta tidlegare her; vi er truleg ikkje klar over det, men vi har faktisk i mange år tilpassa pedagogikken til teknologien. Så det skader ikkje at det no vert ruska i både oss pedagogar og utviklarane, for å finne dei beste måtane å lære på. Det er ein vanvittig pengebruk i det at vi er pålagde å halde elevane med digitalt utstyr. Då er det på sin plass at pedagogane får vere med å bestemme og ta val kring utstyr og innhald på «dippeduttane», - men det krev altså at vi kryp opp av den trygge kvardagen Microsoft har skapt for oss, - og prøver ut og reflekterar kring kva som gjev den beste læringa. Dette er både arbeidskrevjande, frustrerande til tider - og kan skape mykje motstand. Men resultatet vert at me truleg endar opp med ein betre pedagogikk og betre læring. 

 

Stå på alle som prøver ut! – og tenk på at vi gjer pionerarbeid ;o)

Legg ned skjermen!

Vi brukar å be elevane om å legge ned skjermane når vi vil ha full merksemd på det som skal gå føre seg i klasserommet. Det er ein tung prosess, som ofte endar med halvvegs nedlagde skjermar, argumentasjon om at PC-en er så treg å starte opp igjen, vil ikkje logge på, skal berre .... m.m.

iPaden revolusjonerte dette, fordi den er så lett å skru av og på.... Det er litt lettare å få gehør i klasserommet no, - og kanskje noko lettare å nå fram. For det er bevist: hjernen taklar ikkje all den multitaskinga spesielt ungdom argumenterar med at dei taklar så bra. Vi lærer faktisk best med å ha ro og lite forstyrrande element i læringsprosessen.

Teknologien kan vere ei hjelp i læringsarbeidet, men den kan også vere eit særs forstyrrande element. Dette er eitt av dei mest brukte argumenta i debatten om teknologien inn i klaserommet.

Det nyttar ikkje å håpe på at Internett går over, eller at vi skal få ein "skru av Facebook"-knapp. Vi må heller satse på god klasseleiing, og ta teknologien i bruk. Likevel er vi klar over at mykje av bodskapen vår går tapt, mykje meir enn ved andre forstyrrande element, når vi tillet at eleven sig inn i teknologiske interesseområde som ikkje eigentleg har med det ein skal lære å gjere.

God klasseleiing er å få elevane til å legge ned skjermane når det ikkje er behov for å bruke teknologien. I skulen er dette ei brukbar oppgåve å overkomme. Rollene er klart definerte; læraren er den vaksne som veit best. Maktforholdet gjer at ein ganske greitt får forståing for kven som bestemmer. Difor kan ein gje ganske klare beskjedar utan at det skiplar balanseforholdet. - og gjervein det på rette måten, så går også beskjeden ganske greitt inn og vert etterfølgd.

Noko heilt anna skjer om ein skal ha kollegarettleiing eller kursing av vaksne. Her er det eit anna balanseforhold, der alle tek ansvar for seg sjølve. Her er det sjølvsagt at kvar og ein veit best kva som er best for seg sjølv. Ein førelesar kan i ein slik situasjon gjere eitt av to val; forsøkje seg på klasseleiing og legge premissar for korleis foredraget skal gjennomførast; be om at skjermen vert lagd ned, eller ein kan ignorere problemstillinga og setje igang, og halde fram, som om alle lyttar og følgjer med.

I det siste har eg både erfart sjølv, og vore i samanhengar der andre held føredrag, at kursdeltakarar er særs fråverande i det som går føre seg. Det kan godt hende at det som vert lagt fram er uinteressant, eller ikkje fenger, men i mange tilfelle vil eg påstå at den som vel å reise ut i cyberspace i staden for å følgje med, ikkje er i stand til å kople på tidsnok til å forstå om det ein vel å ikkje lytte til er viktig eller ikkje. Ein går så inn i det ein held på med at ein ikkje evnar å multitaske. Eg har sjølv gjort det, og er ikkje stolt av det.

Det er ikkje lett som førelesar å be om premissar for korleis ein ynskjer merksemda til tilhøyrarane. Ein blir sett litt stygt på, folk føler seg forulempa, "kom ikkje her og fortel meg kva eg skal gjere - eg veit best", ein blir sett på som litt bitchy, sinna, hissig ... Ja, det beste er nok å la vere å seie noko, og sjå at forsamlinga "veit best"

Det er faktisk heller ikkje lett å konkurrere mot cyberspace. Det er så mykje spennande der ute; nokon likar deg på fjesboka, det kjem ein e-post med eit supertilbod, Hamas har bomba Israel igjen. Kven kan konkurrere mot slikt? Ein kan ha ein viktig bodskap, ein kunne ha fått i gang gode debattar på grunnlag av innspel frå salen, men det kan vere litt for mange "skal berre". Ein blir usikker, og føler at ein burde ha vore ein litt betre skodespelar, ha regiert førestillinga si litt betre, funne eit emne som er litt gøyare og kan fenge endå meir, blitt meir populistisk ...

Kva gjer dette med førelesarane? Kva gjer det med lærarane?

Eg tenkjer at det er viktig at me vaksne tek inn over oss at me skal vise respekt for kvarandre som menneske og fagpersonar. Det kan hende at me ikkje greier å individuellt tilpasse bodskapen vår til kvar og ein når det passar dei. Difor må me kunne formidle ein bodskap felles til fleire samtidig. Eitt av måla i læreplanen i norsk er nett dette, å kunne delta i ulike munnlege samanhengar både som aktør og tilhøyrar. Eg trur det er på tide at me alle saman tek dette målet på alvor. Me må ta styringa over teknologien, det er ikkje den som skal ta kontrollen over oss.